Η ΠΕΡΙΕΡΓΕΙΑ ΔΕΝ ΣΚΟΤΩΣΕ ΤΗ ΓΑΤΑ

Το ρητό “η περιέργεια σκότωσε τη γάτα” είναι γνωστό σε όλους μας και μάλιστα υπάρχει και σε άλλες γλώσσες όπως στην Αγγλική (curiosity killed the cat). Έχει μια σοφία μέσα του, και οι περισσότεροι το χρησιμοποιούμε για να πούμε πως η περιέργεια είναι κακό πράγμα. Μερικές φορές οδηγεί στο να σπάει κανείς τα όρια της προσωπικής ζωής των άλλων, δημιουργώντας προβλήματα στις σχέσεις του και έλλειψη εμπιστοσύνης. Όλοι έχουμε ερωτήματα και θέλουμε απαντήσεις και μερικές φορές, προς χάριν του να πάρει κανείς αυτές τις απαντήσεις φτάνει σε άκρα: ψάχνει σε πορτοφόλια, κινητά και υπολογιστές του συντρόφου/φίλου/συγγενή. Όταν σπάμε αυτά τα όρια προς χάριν του να πάρουμε απαντήσεις, τότε ναι, η περιέργεια είναι κακή, γιατί δημιουργεί ρήξεις στις σχέσεις των ανθρώπων και φέρνει δυστυχία.

Ωστόσο, το ρητό αυτό είναι αποπροσανατολιστικό, γιατί για την ακρίβεια, η περιέργεια είναι πολύ καλό στοιχείο όσον αφορά την ψυχική υγεία του ανθρώπου.

Σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη που υπάρχει δημοσιευμένη στο περιοδικό Neuron, η χημεία του εγκεφάλου αλλάζει όταν γινόμαστε περίεργοι, μας βοηθάει να μαθαίνουμε και να συγκρατούμε καλύτερα μία πληροφορία. 

Η περιέργεια και η επιστήμη

Χωρίς την περιέργεια δεν θα υπήρχε καμία επιστήμη. Το ίδιο το επιστημοφιλικό ένστικτο, όπως το ορίζει η θεωρητικός ψυχαναλύτρια Μέλανι Κλάιν, βασίζεται στην περιέργειά μας να μάθουμε περισσότερα για όλο και περισσότερα πράγματα. Στην επιστήμη, πρώτα έχει κανείς την περιέργεια να μελετήσει ένα φαινόμενο και να το καταλάβει καλύτερα. Μετά βγάζει μια θεωρία για το πώς λειτουργεί το φαινόμενο αυτό και τι νόμοι το διέπουν. Χωρίς την περιέργεια, δεν θα είχε κίνητρο να μελετήσει το φαινόμενο.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος σε λειτουργία... περιέργειας
Όταν γινόμαστε περίεργοι, ο ανθρώπινος εγκέφαλος απελευθερώνει μια χημική ουσία που ονομάζεται ντοπαμίνη, η οποία έχει την τάση να μας διεγείρει" 

Η περιέργεια σε ατομικό επίπεδο

Εξίσου χρήσιμη για τον άνθρωπο σε ατομικό επίπεδο είναι η περιέργεια για το τι του συμβαίνει και γιατί. Όταν ο άνθρωπος σταματήσει να ρωτάει, αρχίζει να χάνει το νόημα της ζωής του. Αρχίζει να χάνεται. Όταν νομίσει πως τα ξέρει όλα, έχει χάσει την δυνατότητα για την χαρά της ανακάλυψης και τότε η ζωή γίνεται βαρετή και πεζή. Όταν χάσει το ενδιαφέρον του να γνωρίσει νέα πράγματα, νέους ανθρώπους, νέους ορίζοντες, να αναθεωρήσει απόψεις και στάσεις ζωής, όταν πάψει να κοιτάει μέσα του και να ρωτάει τον εαυτό του γιατί και πώς βρέθηκε ‘εδώ’, τότε αρχίζει η κατάθλιψη, το άγχος και τα προβλήματα στις σχέσεις του με τους άλλους. Τότε ο άνθρωπος παραμένει στάσιμος και στεγνός από έμπνευση και ζωή. Η αρχή του να αλλάξει όλο αυτό, είναι να ξαναβρεί την περιέργεια με την οποία ήρθε στη ζωή.

Το μυαλό κάθε “περίεργου” ανθρώπου διαπιστώθηκε, έπειτα από έρευνες, πως παρουσιάζει αυξημένη δραστηριότητα στον ιππόκαμπο, μέρος του οποίου συνδέεται με τη δημιουργία αναμνήσεων.

“Από το συγκεκριμένο κύκλωμα του εγκεφάλου, ο άνθρωπος ενεργοποιείται και θέλει να γνωρίσει πράγματα που του παρέχουν μια μορφή εγγενούς επιβράβευσης. Αυτό το κύκλωμα φωτίζεται και όταν κερδίζουμε χρήματα ή μας δίνεται μια καραμέλα. Με τον ίδιο τρόπο, φωτίζεται και όταν γινόμαστε περίεργοι”. Όταν εκείνο ενεργοποιείται, ο ανθρώπινος εγκέφαλος απελευθερώνει μια χημική ουσία που ονομάζεται ντοπαμίνη, η οποία έχει την τάση να μας διεγείρει. 

“Η ντοπαμίνη επίσης, βελτιώνει τις συνδέσεις που γίνονται μεταξύ των κυττάρων που εμπλέκονται στη μάθηση”. Οι ερευνητές διαπίστωσαν πράγματι, πως όσοι από τους εθελοντές που συμμετείχαν στην έρευνα ήταν πιο περίεργοι, ήταν πιο πιθανό ότι θα θυμούνταν τις σωστές απαντήσεις”. 

Η περιέργεια λειτουργεί λοιπόν, ως βασικό κίνητρο στους ανθρώπους. Όπως σημειώνει η Blackwell, δασκάλα Φυσικής σε δημοτικό του Ντέιβις στην Καλιφόρνια, άλλωστε, “Λέω στους μαθητές μου ότι δεν υπάρχει καμία χαζή ερώτηση. Αυτό σημαίνει για την ακρίβεια, επιστήμη: Να έχεις ερωτήσεις και να αναζητάς απαντήσεις”.

Φιλικά,
ο Αρθρογράφος 🗽

Πηγές:

Pathfinder

Psychologyonline